Limbo Arşivi

Yazı

Sermaye Afrika'ya Açılırken Muhalefet Avrupa'ya Yalvarıyor

Türk sermayesi içerideki direnişi kırıp Ortadoğu'ya ve Afrika'ya yayılan bir alt emperyalizme yönelmişken ana muhalefet 1990'ların Avrupacı diliyle içeri dönmeyi vaat ediyor. Oysa Avrupa, ABD ile Rusya arasında bir tampon bölgeye dönüşüyor ve oradan bir şey gelmeyecek.

Limbo # Gündemle falaka atmak ↗

Suriye artık bunların elinde. Irak'ta bütün pazar Türk malıyla dolu, Mısır da Türk malıyla dolu . Katar'a üs açtılar, Somali'ye üs açıp orada asker yetiştiriyorlar . Arap pazarlarına, Güneydoğu Afrika'ya yayılan sermaye bir sonraki adımda Orta Asya'ya uzanmak isteyecek . Kendi çapında bir emperyalizm bu, alt emperyalizm .

Alt emperyalizm

Kavramı, 1964 darbesinden sonra Brezilya'dan sürgüne giden Marksist iktisatçı Ruy Mauro Marini, bağımlılık kuramı içinde geliştirdi. Marini'ye göre bağımlı bir ülkenin sermayesi yeterince yoğunlaşınca iç pazar ona dar gelir ve çevresindeki daha zayıf ülkelere doğru yayılır. Bu yayılma emperyal merkezden kopuş anlamına gelmez; tersine, onunla daha sıkı bütünleşerek ve onun küresel hegemonyasının çerçevesi içinde kalarak yürür.

Marini iki ölçüt koyar: dünya ölçeğinde orta düzeyde gelişmiş bir üretim yapısı ve görece özerk bir yayılmacı dış politika. Kendi döneminde Latin Amerika'da bu tabloya tam uyan tek ülkenin Brezilya olduğunu yazmıştı.

Dışarıya bu kadar rahat açılabilmesinin sebebi içeride. AKP'nin kendisi ve sermaye grupları açısından iyi yaptığı bir şey varsa, o da Türkiye'nin koalisyonlar dönemini bitirmiş olmasıdır .

Türkiye sermayesi koalisyonlardan kendi karları için çok çekiyordu. Bize alan açıyordu koalisyon. Onların o gerilimleri yüzünden Türkiye solu çok daha hızlı hareket edebiliyordu. Onların çatlaklarına yatırım yapıp halkla bağ kurabiliyordu.

Bunu gördükleri için o dönemi kapattılar: tek bir İslamcı faşist partiyi başa getirdiler, bütün grevleri kırdılar, bütün solu bitirdiler, direnecek tek bir hücre bırakmadılar . İçeride hiçbir tehditle karşılaşmayan Türkiye sermayesi de kabuğunu kırıp dışa açıldı, bütün dünyaya yatırım yapmaya başladı . Kırk yıldır beklediği şey buydu.

Şimdi dünyanın çivisi çıktı, çok kutuplu bir dünyaya doğru gidiyoruz ve sermaye grupları da bunu görüyor . Kabuğunu kırmış bir sermaye için bundan sonrası askeri bir yayılmacılık meselesi . Bunu ya şu anki gibi bir milliyetçi cephe ittifakıyla, AKP-MHP tarzında, Yeniden Refah'ın da içine gireceği bir blokla yapacak, ya da AKP'nin ilk dönemlerindeki gibi tekil bir güçle; koalisyon moalisyon istemiyor .

Savaşçı bir iktidara ihtiyaçları var, emperyalist bir iktidara ihtiyaçları var. ABD şemsiyesi altında meşru biçimde yayılabilecek bir yapıya ihtiyaçları var ve üzücü haberi vereyim mi size, AKP bunu iyi yapıyor arkadaşlar.

Kendisi için iyi yapıyor. Bütün gündemlerin üstünden atlamayı başarıyor, yapay gündemler yaratıp milleti sürekli oraya takıyor; kontrollü muhalefetini yarattı, düzen muhalefeti zaten elindeydi . Alternatif bir toplumsallığı sürekli ezdiği için de dışarıda oyun oynayacak zamanı kendine kazanıyor .

Tayyip Erdoğan ömrünü doldurduğunda yerine de daha gerici bir parti gelecek, bunu net söylüyorum . Türkiye'nin geçmişine bakan görür, İslamcılar giderek daha gerici hale gelir: gericilik ilericiliğin tersine geriye doğru birikerek ilerler, düzen izin verdiği ölçüde o altın çağa ulaşmaya çalışır . Her gelen öncekini aratacak .

Hakan Fidan Fransa için "küçük bir ülke sıkıntı çıkarıyor" dediğinde bunu ciddiye almak gerekiyor, çünkü bunlar büyük laflar .

Bunun altından kalkabiliyor olmaları, kendi yaptıkları işi kendileri açısından iyi yaptıklarını gösteriyor. Bu acımasız bir gerçek bak.

Fransa bunun karşısında bir şey yapamadı . Türkiye Afrika'da kendi açısından doğru ittifaklar kurdu, Rusya'yla ve Çin'le birlikte Fransa'yı tepeleyerek oradan çıkardı ve yerine kendisi yerleşti . Bir süredir bunu söylüyorum; Afrika gündemine bakan herkes görür ki Afrika Müslümanları bugün Türkiye'ye bakıyor, Türkiye'nin hegemonyasında olmak istiyor . Çin etkisi hâlâ var, hem de çok yüksek oranda; ama İran'a yer yok, çünkü orayı Sünni emperyal güç olarak Türkiye tutuyor ve ciddi bir Şii etkisi tutunamıyor . Mısır üzerinden biraz vardı, Yemen tarafında hâlâ var, Kuzey Afrika'da Libya'da da vardı; orayı çökerttiler, orada bir şey kalmadı ve bölgeyi olduğu gibi Türkiye'nin kucağına bıraktılar . Bunları elde edebiliyor olmaları onları zaten alternatifsiz kılıyor .

Ve siz Türkiye sermayesinin en fazla savaşçılığa, en fazla yayılmacılığa, en fazla dış ihracata, neoliberal yağmaya ihtiyacı olduğu dönemde, sizin ana muhalefetiniz şunu diyor, ben geldiğimde Avrupa'ya daha iyi hizmet edeceğim, ben bu kadar yayılmayacağım, ben bu kadar savaşmayacağım, içime döneceğim, kendi problemlerimle uğraşacağım.

Türkiye sermayesinin istediği bir şey değil bu, NATO'nun da istediği bir şey değil . İki binlerin Türkiye'sinde lafı edilen bir programdı, hatta doksanların, daha o işlere giremeyecek durumda olan bir Türkiye'nin programı; bugün onu kimse istemiyor . Gündemi okuyamıyorlar. Kaldı ki bu muhalefetten başka bir okuma beklemek de boşuna, çünkü CHP de İyi Parti de aynı modelin çıktısı, Türkiye'deki düzen siyasetinin kontrollü muhalefet ayağı; devlet gak dediği anda geri basıp hemen hizaya girerler .

Hâlâ uslu durduğumuzu Avrupalılara belli edersek onların da bizi likiditeyle destekleyeceğini, ülkeye doğrudan yatırım yapacaklarını sanıyorlar . Mekaniği basit: iktidara gelirsin, Avrupa'ya yalvarırsın, ben size bağlıyım kardeşim, beni kurtarın . Trump'ın Milei'ye, bazı iddialara göre yüz milyar dolarlık destek verip Arjantin seçimlerini kazandırması gibi, Avrupacı bir iktidar gelince Avrupa'nın da buraya büyük bir yatırım yapacağını, döviz kurlarını düşürüp ucuz kredi vereceğini, ihracat modelinin böylece süreceğini düşünüyorlar; planları bu .

Bu plan tutmayacak, çünkü Avrupa artık bir aktör değil, dağıldı gitti; siyasal etkisi sıfıra indi, tam anlamıyla bir Amerikan sömürgesi oldu . Kendi başlarına iş yapmaya kalktıklarında başlarını İngiltere çekiyor, ne yapabildiklerini de Ukrayna'da görüyorsunuz . Almanya Ukrayna'ya birkaç milyar euro daha sıkıyor, AfD geliyor ve bunlar değişmiyor . Değişemezler de. Bu birkaç kötü adamın yaptığı bir şey değil, bir kâr maksimizasyonu mekanizması ve onları böyle bir kadere zorluyor; bunun sonu da yenilgi . Kısacası Avrupa'nın kendisi bir tampon bölge olacak, Rusya ile Amerika arasında yeniden bir tampon bölge, ve aktörlüğü ortadan kalkacak . Ana muhalefet bu sırada hâlâ Avrupa'dan bir şey dileniyor, oysa oradan bir şey gelmeyecek .

İlla yalvaracaksan git Amerika'ya yalvar; ama orada senden daha iyi yalvaran birileri var, seni o alanda görmezler bile . Söylemeyecektim ama yukarıdan biri Özgür Özel'e tam bunu söylemiş: bu kadar Avrupacılık yaptıkça hiçbir yaptırım gücünüz olmuyor, çünkü sizden daha iyi Batıcılık yapan birileri var . Var gerçekten. AKP gerektiği zaman dünyanın en ucuz Batıcılığını, en ucuz Batı hizmetini zaten yapıyor, hem ABD'ye hem Avrupa'ya . Avrupa parayı veriyor, burası göçmen hapishanesi oluyor, iş bitiyor; AKP Avrupa için dünyanın en güzel iktidarı oluyor . Amerika'ya dönüp S-400'leri birilerine vereceğim, sana daha iyi hizmet edeceğim, Ortadoğu'da çizdiğin sınırları da ben bekleyeceğim diyor ve karşılığında tamam, müthişsin cevabını alıyor . Ana muhalefet ise gidip bu adamlara yalvarıyor: Avrupa bizi kurtarsın, biz daha çok hizmet edeceğiz, demokratik bir Türkiye olacak, sanki karşı taraf demokratik bir Türkiye'yi çok istiyormuş gibi .

Adam sana göçmen kilitleyemeyecekse seni niye istesin, niye demokratik olmanı istesin ya? Senin bütün doktorunu, mühendisini, mimarını kurşun atmadan alabiliyorsa bu adam, senin niye demokratik olmanı istesin? Akıl var, izan var.

Özel'e verilen tavsiyenin devamı da şuymuş: bu kadar Batıcılık yapacağınıza Batı karşıtlığı yapın; çakma bir Batı karşıtlığıyla bile Türkiye'nin yarısını bir anda Avrupa karşıtı bir noktaya getirirseniz bunlar ürker, elinizde onlara şantaj yapacak, bizi destekleyin diyecek daha büyük bir koz olur . Batı'dan illa destek istiyorsan ona karşı da olabileceğini göstermen gerekiyor . Git yalandan Çin'le görüş, Rusya'yla görüş, İran'la görüş; Batı'nın gittiği yön konusunda şüpheciyiz, Türkiye'yi demokratik bir yere götürmüyorlar, bunların arkasında şunlar var de . En azından kendine bir koz yarat .

Bunu yap, adamlar sana gelecek zaten. Durun ne yapıyorsunuz, buradaki Batı egemenliği bozulmasın diyecekler. Sen de diyeceksin ki, tamam o zaman bizim şartlarımız var.

Çok eski Türkiye'nin, çok basit siyaset yöntemleri bunlar . Bunu anlatınca "Çin mi demokratik yola götürecekti?" diye itiraz edenler çıkıyor . Yok hocam, al, yaşadığın "demokrasi" zaten doğrudan Avrupa'nın sonucu; şu an yaşadığın şey Batı'nın sonucu . Yalandan diyorum, o tarafa yalandan gitsin, bir koz yaratsın diyorum; Türkçe de mi anlamıyorsunuz, agu bugu diye mi anlatayım, elime kare alıp kareye sokmakla mı başlayayım ? Yuvarlağı al yuvarlağa koy, üçgeni al üçgene koy.

Çok kutuplu dünyaya geçerken eski hükümranlıklarını, eski güçlerini kaybetmek bu adamları delirtiyor . Bizde ise yüzlerce yılın birikmişliğinden, o ezikliğinden gelen müthiş bir Batıcılık var; hem muhalefette hem iktidarda Batı'nın yenilmeyeceğine, her seferinde bunu atlatacağına dair inanılmaz bir ön kabul . Çok yanlış düşünüyorlar. Tampon bölge olacaklar işte. Bırakın olsunlar, Avrupa ABD ile Rusya arasında bir tampon bölge olsun, bütün aktörlüğünü kaybetsin, hiçbir hükmü kalmasın . Bu Türkiye'nin önünü açar. Bizim de önümüzü açar .

İleri Okuma

Paylaş

TwitterFacebook